oleh David E.
KENINGAU: 10 Oktober 2026 – Ahli Parlimen Keningau Datuk Seri Panglima Dr Jeffrey Kitingan menegaskan Rang Undang-Undang Makanan (Pindaan) 2026 mesti menghormati hak dan bidang kuasa Sabah dan Sarawak di bawah Perlembagaan Persekutuan.
Beliau tidak dapat menyertai perbahasan di Dewan Rakyat Khamis lalu, tetapi menegaskan perkara itu dalam kenyataan media.
“Usaha memperkukuh keselamatan makanan mesti menghormati hak dan bidang kuasa Sabah dan Sarawak di bawah Perlembagaan Persekutuan,” katanya.
Kitingan menyokong prinsip RUU itu untuk melindungi pengguna dan memperkukuh keselamatan makanan. Namun, pelaksanaan perlu penglibatan bermakna kerajaan negeri, sumber penguatkuasaan mencukupi dan jaminan untuk pengusaha kecil.
Katanya, usaha memperkukuh Akta Makanan 1983 wajar menangani perubahan industri makanan, termasuk jualan dalam talian, pengiklanan digital dan bahan bersentuhan makanan. Keberkesanan bergantung kemampuan penguatkuasaan di lapangan dan kerjasama Persekutuan dengan kerajaan negeri.
“Sabah dan Sarawak mesti dilibatkan sebagai rakan dalam tadbir urus keselamatan makanan,” katanya.
Beliau berkata Perkara 95B Perlembagaan Persekutuan memberikan kedudukan khas untuk Sabah dan Sarawak dalam pembahagian kuasa perundangan. Butiran 11 Senarai IIIA menyenaraikan “Adulteration of foodstuffs and other goods”.
Peruntukan itu menjadi asas penting untuk memastikan pelaksanaan undang-undang menghormati peranan kerajaan negeri. Keseragaman piawaian keselamatan makanan negara perlu diiringi pendekatan pelaksanaan yang mengambil kira keadaan tempatan.
Di Sabah dan Sarawak, katanya, kawasan pedalaman luas, jarak perjalanan, kos logistik dan keperluan perusahaan mikro dan kecil memerlukan perhatian khusus. Undang-undang lebih tegas mesti disokong pegawai, kemudahan dan peruntukan mencukupi.
Kitingan mencadangkan mekanisme penguatkuasaan bersama Persekutuan, Sabah dan Sarawak, termasuk pemberian kuasa secara sah untuk pegawai negeri yang mempunyai kepakaran sesuai. Jawatankuasa penyelarasan melibatkan Kementerian Kesihatan dan kerajaan negeri perlu diwujudkan untuk mengelakkan pertindihan dan mempercepat tindakan.
Kerajaan negeri hendaklah diberi ruang konsultasi bermakna dalam penggubalan peraturan, standard dan prosedur yang memberi kesan langsung terhadap bidang kuasa dan pengusaha tempatan.
“Kuasa penguatkuasaan mesti diiringi proses adil dan akauntabiliti,” katanya.
Beliau menyokong tindakan segera terhadap premis yang menimbulkan ancaman serius terhadap kesihatan awam. Namun, tindakan mesti sepadan dengan tahap risiko dan kesalahan. Untuk pelanggaran yang boleh diperbetulkan dan tidak menimbulkan ancaman segera, pengusaha hendaklah diberi peluang pematuhan munasabah, selaras dengan undang-undang. Mekanisme semakan atau rayuan cepat juga diperlukan kerana penutupan premis boleh menjejaskan mata pencarian penjaja dan keluarga mereka.
Kerajaan perlu memperluas kapasiti makmal dan pengujian yang mudah dicapai, khususnya di kawasan pedalaman. Keningau wajar dipertimbangkan sebagai pusat sokongan pengujian dan pemantauan makanan untuk pedalaman Sabah, dengan pegawai, peralatan dan peruntukan operasi mencukupi.
Beliau meminta Menteri Kesihatan memberi jaminan khusus mengenai penglibatan kerajaan negeri, kuasa pegawai negeri, kapasiti makmal, perlindungan data digital dan hak semakan jika premis ditutup.
Beliau menegaskan sokongannya terhadap prinsip RUU itu diiringi tuntutan supaya pelaksanaannya menghormati Perlembagaan, melindungi pengguna dan menyediakan bantuan pematuhan munasabah untuk pengusaha. Matlamat akhir, katanya, ialah memastikan rakyat di seluruh Malaysia, termasuk Sabah dan Sarawak, mendapat perlindungan keselamatan makanan yang berkesan da
