KOTA KINABALU: Mantan pengerusi Sabah Air Aviation Sdn Bhd, Datuk Kenny Chua, telah mencadangkan penubuhan sebuah pelabuhan darat di Sabah sebagai penyelesaian jangka panjang kepada masalah kesesakan yang semakin teruk di Pelabuhan Sepanggar.
Beliau berkata Sabah pada masa ini tidak mempunyai kemudahan pelabuhan darat, tidak seperti beberapa wilayah lain yang menggunakan sistem sedemikian bagi mengurangkan tekanan di terminal pelabuhan yang sibuk serta meningkatkan kecekapan pergerakan kargo.
“Pelabuhan darat adalah komponen penting dalam infrastruktur logistik moden. Sabah masih belum memilikinya, dan ini sesuatu yang perlu dipertimbangkan secara serius oleh kerajaan dan pemain industri,” katanya ketika mengulas isu kesesakan yang berterusan di Pelabuhan Sepanggar.
Beliau menyatakan bahawa negara ini mempunyai beberapa pelabuhan darat seperti Padang Besar Inland Port, Ipoh Cargo Terminal, Nilai Inland Port, Segamat Inland Port dan Tebedu Inland Port di Sarawak.
Kemudahan ini berfungsi sebagai hab kargo darat yang dihubungkan dengan pelabuhan laut utama seperti Pelabuhan Klang, Pelabuhan Pulau Pinang dan Pelabuhan Tanjung Pelepas melalui jalan raya atau rel. Ia membantu mengurangkan kesesakan di pelabuhan laut dengan mengendalikan penyimpanan kontena, pelepasan kastam dan pengedaran kargo di kawasan darat.
Kenny berkata keadaan semasa yang menyebabkan kelewatan penghantaran, kontena teralih (rollover) dan peningkatan surcaj telah menunjukkan keperluan mendesak untuk penambahbaikan struktur dalam rangkaian logistik dan pengangkutan Sabah.
Beliau mencadangkan supaya sebuah pelabuhan darat dibina pada jarak kira-kira 15km dari Pelabuhan Sepanggar.
Ia boleh berfungsi sebagai hab kargo satelit yang terletak jauh dari Pelabuhan Sepanggar, membolehkan kontena dipindahkan, disimpan dan dilepaskan dengan lebih cekap sambil mengurangkan kesesakan di pelabuhan utama, katanya.
“Ini akan membantu mempercepatkan pengendalian kargo, mengurangkan kesesakan dan mengurangkan tekanan operasi di pelabuhan utama,” kata Kenny, yang juga mantan Pembantu Menteri Kewangan Sabah dan ADUN Inanam.
Sebagai contoh, beliau berkata pelabuhan darat boleh membantu mengurangkan kesesakan di Pelabuhan Kontena Teluk Sepanggar dengan memindahkan aktiviti penyimpanan kontena, pelepasan kastam dan pengedaran kargo dari pelabuhan utama.
“Daripada kontena terus bertimbun di Sepanggar selama beberapa hari sementara menunggu pengambilan atau proses dokumentasi, sebahagian besar boleh dipindahkan segera ke hab logistik darat yang terletak lebih dekat dengan kawasan perindustrian.
“Ini akan membolehkan Pelabuhan Sepanggar memberi tumpuan utama kepada operasi pemunggahan dan pemuatan kapal, sekali gus mengurangkan pengumpulan kontena, kesesakan lori dan kelewatan di terminal.
“Apabila kontena keluar dari pelabuhan dengan lebih cepat, kapal boleh memunggah dan berlepas dengan lebih efisien, mengurangkan kesesakan dan tekanan operasi di pelabuhan,” katanya.
Beliau berkata pengeluar dan perniagaan di Sabah sudah pun terbeban dengan kos logistik dan pengangkutan yang lebih tinggi berbanding Semenanjung Malaysia, dan kesesakan berpanjangan boleh menjejaskan lagi daya saing negeri itu.
Beliau berkata pelabuhan darat juga boleh menyokong pertumbuhan industri masa depan dengan memperbaiki hubungan rantaian bekalan antara pelabuhan, taman perindustrian dan pusat pengedaran di seluruh Sabah.
Cadangannya itu dibuat ketika kebimbangan semakin meningkat daripada Persekutuan Pengilang Malaysia (FMM) mengenai kesesakan pelabuhan yang berterusan, yang telah menyebabkan surcaj tambahan dan kelewatan yang menjejaskan perniagaan di seluruh negeri.
FMM berkata kelewatan seperti kesesakan kontena, gangguan penghantaran dan pengendalian kargo yang perlahan telah menjadi begitu teruk sehingga syarikat perkapalan kini mengenakan surcaj baharu. Perniagaan dikenakan caj ratusan ringgit tambahan bagi setiap kontena, walaupun pengilang berpendapat masalah itu berpunca daripada operasi pelabuhan yang lemah, bukan mereka.
Pengilang berkata kos tambahan ini amat tidak adil kerana syarikat di Sabah sudah pun membayar lebih untuk bahan mentah dan bahan api berbanding perniagaan di Semenanjung Malaysia. Sesetengah syarikat dilaporkan kehilangan pelanggan dan pesanan luar negara kerana penghantaran yang tidak boleh dipercayai.
“Ia seperti menambah kesusahan kepada syarikat di Sabah. Saya boleh memahami kemarahan mereka. Sudah pun mereka berdepan kesesakan yang teruk, kini dikenakan surcaj tambahan,” kata Kenny.
Beliau menegaskan bahawa kos tambahan perniagaan ini berkemungkinan akhirnya akan dipindahkan kepada pengguna melalui harga yang lebih tinggi, sekali gus mengurangkan kuasa perbelanjaan rakyat dan menjejaskan ekonomi industri Sabah dalam jangka panjang.
“Untuk menyelesaikan masalah sebesar ini memerlukan kerja berpasukan. Jadi, saya menyeru sebanyak mungkin kumpulan perniagaan untuk mengemukakan penyelesaian terbaik mereka dan membawanya kepada kerajaan negeri.”
