KOTA KINABALU: 22 Julai, 2026 – Rang Undang-Undang Mahkamah Anak Negeri 2026 bukan sekadar usaha memodenkan institusi kehakiman adat di Sabah. Ia menjadi titik permulaan perdebatan lebih besar mengenai hala tuju perlembagaan negeri ini.
Ahli Dewan Undangan Negeri Luyang, Roger Chin, menyatakan perkara itu ketika membahaskan RUU berkenaan di persidangan DUN Sabah. Beliau mengulangi sokongan terhadap usaha kerajaan memperbaharui sistem Mahkamah Anak Negeri.
Menurut Chin, RUU ini merupakan reformasi paling penting terhadap Mahkamah Anak Negeri sejak beberapa dekad lalu. Ia memperkenalkan hierarki kehakiman baharu, memperkukuh proses pelantikan hakim, dan meluaskan bidang kuasa mahkamah.
“Ini bukan soal menubuhkan mahkamah baharu atau mengemas kini prosedur semata-mata. Ia berkaitan masa depan identiti perlembagaan Sabah, keyakinan kita terhadap Undang-undang Adat Anak Negeri sebagai sistem undang-undang yang hidup, dan keupayaan sistem perundangan kita menghormati warisan masyarakat pribumi serta kepelbagaian agama dalam kerangka perlembagaan,” katanya.
Chin turut mengangkat persoalan penting mengenai pertindihan bidang kuasa antara Mahkamah Anak Negeri dan Mahkamah Syariah. Isu ini timbul dalam kes melibatkan individu yang merupakan Anak Negeri dan beragama Islam.
Perlembagaan Persekutuan mengiktiraf identiti Anak Negeri. Pada masa sama, sistem perundangan negara turut mengiktiraf bidang kuasa Mahkamah Syariah. Chin menjangkakan pertikaian melibatkan kedua-dua sistem undang-undang ini akan meningkat pada masa hadapan.
“Perlukah seseorang Anak Negeri yang beragama Islam secara automatik kehilangan hak mendapatkan keputusan berkaitan Undang-undang Adat Anak Negeri di Mahkamah Anak Negeri? Atau persoalan yang lebih penting – perlukah undang-undang kita menjelaskan dengan terperinci peranan Mahkamah Anak Negeri dan Mahkamah Syariah dalam kes pertindihan bidang kuasa?” soalnya.
Chin mencadangkan perbincangan mengenai perkara ini diteruskan selepas RUU diluluskan. Ia boleh dilakukan melalui semakan perundangan dan mekanisme perundingan yang sesuai.
Dalam keadaan tertentu, kata Chin, wajar dipertimbangkan sama ada Anak Negeri yang beragama Islam boleh mendapatkan keadilan di kedua-dua mahkamah mengikut bidang kuasa masing-masing. Ini merupakan isu perlembagaan yang memerlukan penelitian mendalam dan tidak patut dijawab secara mudah.
Chin menegaskan Mahkamah Anak Negeri telah lama berkhidmat kepada masyarakat pribumi Sabah. Pengukuhan institusi ini amat penting, namun ia juga perlu terus berkembang menghadapi cabaran perlembagaan pada masa akan datang.
“Saya menyokong RUU ini kerana pembaharuan yang dibawa amat penting. Saya berharap kerajaan meneruskan perbincangan perlembagaan ini demi memastikan Mahkamah Anak Negeri terus berkembang selaras dengan keperluan Sabah pada masa hadapan,” katanya.
Menurut Chin, RUU Mahkamah Anak Negeri 2026 bukan penghujung proses reformasi. Ia merupakan permulaan usaha memperkukuh sistem kehakiman adat yang moden, jelas bidang kuasanya, dan mampu memenuhi keperluan masyarakat pelbagai kaum dan agama di Sabah.
