KOTA KINABALU: 29 Mac 202 – Seramai 23 pertubuhan bukan kerajaan (NGO) dari Sarawak menggesa kerajaan Persekutuan dan Kerajaan Sabah untuk segera melaksanakan undi pos bagi pengundi dari Sabah dan Sarawak yang tinggal, belajar atau bekerja di Semenanjung Malaysia dan bahagian lain di Malaysia.
Gesaan itu disuarakan oleh Ahli Parlimen Keningau, Datuk Dr. Jeffrey Kitingan, yang menegaskan bahawa ketiadaan kemudahan undi pos untuk pengundi Sabah dan Sarawak di Semenanjung merupakan satu bentuk penafian hak asasi untuk mengundi.
Dr. Jeffrey menjelaskan bahawa pengundi dari Semenanjung Malaysia yang berada di luar negeri asal mereka masih mempunyai pilihan murah untuk pulang mengundi — sama ada menggunakan kereta, bas atau kereta api.
“Tidak seperti saudara-mara mereka dari Sabah dan Sarawak yang perlu menanggung kos tambang penerbangan yang mahal untuk pulang mengundi. Namun, pengundi Sabah dan Sarawak sering kali dinafikan hak mereka untuk mengundi disebabkan oleh kos perjalanan udara yang mahal dan kekurangan penerbangan,” katanya.
Beliau turut menyelar ironi dalam sistem undi pos negara ketika ini.
“Rakyat Malaysia di luar negara, contohnya dibenarkan mengundi di London, New York dan Australia melalui undi pos. Namun, rakyat Sabah dan Sarawak tidak dibenarkan mengundi di Kuala Lumpur,” tegas Dr. Jeffrey.
Menurut beliau, keadaan ini jelas menunjukkan ketidakadilan yang berterusan dialami oleh pengundi dari Borneo berbanding pengundi Malaysia yang berada di peringkat antarabangsa.
Dr. Jeffrey mendedahkan bahawa isu ini telah lama diperjuangkannya secara terbuka mahupun di Dewan Rakyat.
“Saya telah membangkitkan isu undi pos ini untuk pengundi Sabah dan Sarawak di Semenanjung pada banyak kesempatan secara terbuka, dan di Dewan Rakyat Parlimen yang mulia, tetapi tiada satu pun kerajaan Persekutuan yang memerintah telah mengambil tindakan untuk melaksanakannya,” ujarnya.
Ahli Parlimen Keningau itu turut menegaskan bahawa sebarang alasan atau kebimbangan kerajaan Persekutuan — termasuk dakwaan terhadap kecenderungan pengundian-pengundi Sabah dan Sarawak yang mungkin mengundi menentang kerajaan yang memerintah — bukanlah alasan yang wajar untuk menafikan hak mengundi.
“Sama sekali tidak ada alasan untuk menafikan pengundi ini daripada mengundi wakil rakyat pilihan mereka di negeri asal mereka,” katanya tegas.
Dr. Jeffrey menegaskan bahawa pelaksanaan undi pos bukanlah satu proses yang sukar atau panjang.
“Saya dimaklumkan bahawa apa yang Kerajaan Persekutuan dan Suruhanjaya Pilihan Raya perlu lakukan untuk melaksanakan undi pos hanyalah dengan meningkatkan kategori pengundi pos di bawah Peraturan-reraturan Pilihan Raya (Undi Pos) 2003 dan mewartakannya,” jelasnya.
Menurut beliau, notis warta ini boleh dilakukan dengan segera dalam tempoh dua bulan akan datang.
Pelaksanaan undi pos ini dilihat sebagai langkah penting menjelang Pilihan Raya Negeri Sarawak yang dijadualkan berlangsung pada pertengahan tahun 2027.
“Ini akan membolehkan pengundi Sarawak di Semenanjung dan bahagian lain Malaysia untuk melakukan undi pos mereka tanpa perlu menanggung kos yang tinggi untuk pulang ke Sarawak dan mengundi,” kata Dr. Jeffrey.
Beliau turut menegaskan bahawa langkah yang sama juga akan membolehkan pengundi Sabah melakukan undi pos dalam pilihan raya negeri mereka yang akan datang.
Seramai 23 NGO Sarawak yang bersama-sama menggesa pelaksanaan undi pos ini berharap agar Kerajaan Persekutuan dan Kerajaan Sabah menerima pakai cadangan tersebut.
Mereka juga mendesak Suruhanjaya Pilihan Raya (SPR) untuk melaksanakan undi pos secepat mungkin tanpa penangguhan selanjutnya.
“Sudah tiba masanya pengundi Sabah dan Sarawak di Semenanjung diperlakukan secara adil. Mereka tidak sepatutnya dipaksa memilih antara menanggung kos penerbangan mahal atau kehilangan hak untuk mengundi,” tegas Dr. Jeffrey.
Isu ketiadaan kemudahan undi pos bagi pengundi Sabah dan Sarawak di Semenanjung telah lama menjadi batu api dalam sistem pilihan raya Malaysia. Kos tambang penerbangan yang tinggi semasa musim pilihan raya sering kali menjadi penghalang utama bagi pengundi dari Borneo untuk pulang ke kampung halaman masing-masing.
Pada masa yang sama, rakyat Malaysia yang berada di luar negara terus menikmati kemudahan undi pos di perwakilan Malaysia di luar negeri, mewujudkan persepsi bahawa pengundi domestik dari Sabah dan Sarawak dilayan lebih teruk berbanding pengundi antarabangsa.
Gesaan 23 NGO Sarawak ini kini menambah tekanan kepada kerajaan Persekutuan dan Suruhanjaya Pilihan Raya untuk mengambil tindakan segera sebelum pilihan raya negeri Sarawak 2027.
Rujukan: Kenyataan media oleh Ahli Parlimen Keningau, Datuk Dr. Jeffrey Kitingan, 28 Mac 2026.
