KOTA KINABALU: 23 Julai 2026 – ADUN Dilantik, Datuk Roger Chin menggesa Kerajaan Sabah memulakan usaha meminda Perlembagaan Persekutuan sekiranya perlu untuk membolehkan kutipan hasil dilaksanakan di sumber sebelum bahagian yang diperuntukkan kepada Kerajaan Persekutuan disalurkan mengikut Perlembagaan.
Dalam ucapan penangguhan pada Persidangan Dewan Undangan Negeri (DUN) Sabah hari ini, beliau berkata cadangan itu tidak bertujuan mengubah hak kewangan Persekutuan atau membuka semula susunan kewangan yang telah ditetapkan di bawah Perlembagaan Persekutuan.
“Jika rangka kerja perlembagaan sedia ada pada masa ini tidak membenarkan pengaturan sedemikian, maka Kerajaan Negeri hendaklah menjadikannya sebagai keutamaan perlembagaan untuk mendapatkan pindaan dan pembaharuan yang diperlukan bagi membolehkannya dilaksanakan,” katanya.
Roger berkata cadangan itu hanya melibatkan kaedah pentadbiran hasil awam, iaitu hasil yang dijana di Sabah dikutip, direkod dan disahkan terlebih dahulu di negeri ini sebelum bahagian Persekutuan disalurkan mengikut peruntukan Perlembagaan.
Katanya, pendekatan itu mampu meningkatkan ketelusan, akauntabiliti dan kecekapan pentadbiran hasil tanpa menjejaskan hak kewangan Kerajaan Persekutuan.
“Cadangan ini tidak bertujuan untuk mengurangkan hak kewangan Persekutuan, mahupun ia mencadangkan bahawa Sabah harus mengekalkan hasil yang diperuntukkan oleh Perlembagaan Persekutuan kepada Kerajaan Persekutuan,” katanya.
Beliau berkata perkembangan teknologi seperti sistem kewangan digital, pelaporan masa nyata dan kaedah audit moden membolehkan hasil awam diurus dengan lebih tepat dan telus berbanding ketika sistem sedia ada diperkenalkan.
Menurut beliau, hasil awam bukan sekadar angka dalam rekod kewangan, sebaliknya menjadi sumber untuk membina jalan raya, menyelenggara hospital, menambah baik sekolah dan mewujudkan peluang pertumbuhan ekonomi.
“Hasil awam tidak dikutip semata-mata untuk kepentingannya sendiri. Melalui hasil awamlah jalan raya dibina, hospital diselenggara, sekolah dipertingkatkan, dan peluang-peluang untuk pertumbuhan ekonomi diwujudkan,” katanya.
Roger berkata Kerajaan Sabah perlu menunjukkan komitmen politik untuk merealisasikan cadangan itu melalui saluran perlembagaan yang sah dan membina persefahaman dengan Kerajaan Persekutuan jika pindaan Perlembagaan diperlukan.
Beliau berkata usaha memperkukuh sistem pentadbiran hasil tidak bercanggah dengan Perlembagaan, sebaliknya mampu mengukuhkan institusi yang menyokong hubungan antara Sabah dan Kerajaan Persekutuan selaras dengan keperluan tadbir urus moden dan kepentingan generasi akan datang.
